CEMAL TOPTANCI

CEMAL TOPTANCI

CHP'nin kirli tarihinde Kürtler -5

A+A-

Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri Osmanlı İmparatorluğu’nun İtilaf Devlerine yenilmesiyle birlikte 30 Ekim 1918 yılında imzaladığı Mondros Anlaşmasının akabinde Anadolu’nun birçok il ve ilçelerinde yerel güçlerce kurulan sivil cemiyet olarak ortaya çıkmıştır. 

 
Mondros Antlaşmasıyla silahsızlandırılan Osmanlı Ordusunun sadece yerel milis güçleri karşısında İtilaf Devletlerinin tek hedefi Anadolu topraklarının bir kısmını Ermenilere ve bir kısmını da Yunanlılara tahsis ederek peşkeş çekmeyi hedeflemişti. 

Bu sırada Anadolu’muzun güney illerini de İtalyanlar ve Fransızlar işgal altına almışlardı. 

Fransızların işgal ettiği bir şehrimizde Maraş şehrimizdir. 

Doğu ve Güneydoğu’da yapılanan Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerimizden biri de Garzan bölgesinde kurulmuştur. 

Garzan bölgesi günümüzün Bitlis ilinden Batman iline kadar yayılan ve bu arada Siirt ilimizi de içine alan bir bölgedir. 

1916-1917 yılları arasında Kafkas Cephesinde Osmanlı-Rus Savaşı nedeniyle Diyarbekir’de 16. Kolordu Komutanlığı ve 2. Ordu Komutan vekili olarak görev yapan Mustafa Kemal’in oldukça yakinen tanıdığı cephelerde düşmana karşı beraber savaştıkları Kürt şeyhleri, âlimleri, aşiret reisleri ve ileri gelenleri kurulan cemiyette görev alırlar. 

İşte bu zatlar Fransız zulmüne karşı vatan topraklarının kurtarılması cihetinde Osmanlı hükümetine duygu ve düşüncelerini bir telgrafla bildirirler. 

                                          BÖLGEDEN PROTESTOLAR                                          

          Telgraf
Çıkış Yeri: GARZAN
Numara: 109
Tarihi: 4 Mart 1920
Sadâret Yüksek Makamı’na

                  Özellikle Müslümanlık adına devam eden ve artık son dereceye varan zulüm ve yolsuzluğa İslâm dünyasının daha fazla ilgisiz kalamayacağını öncelikle ifade eden miting heyeti aşağıdaki kararların büyük devletlere arzını ve General Gouraud’ya iletilmesini adı geçen büyük devletlerin İstanbul temsilcileri ve fevkalâde komiserlerinden istirham etmektedirler:


                  Maraş ve çevresindeki Fransız işgal kuvveti ve bu ad altında önceden beri 
Rusya ve diğer yerlerden derme çatma toplanan Ermeni çeteleri namusu, dini, hayatı, masumiyeti özetle insanlık duygularını uzaklaştıran, parçalayan, ayaklar altında sürükleyen haydutluklarını ve melunca hareketlerini hiçbir aklın alamayıp, hiçbir vicdanın kabul edemeyeceği bir şekle sokmuşlardır. Kadınlarımız eğlenceleri, mukaddesatımız hakaret ve saldırılarının vardığı son nokta olmuştur.      
           
                  Sokaklarda ve kasaba dışındaki leşler kokup çürümeden kaldırılamamaktadır. Topların acımasız mermileri Türk ve özellikle Müslüman olan ana kuzularının, bu vatanın öz evlatlarının masum başlarında cehennemi andıran bir gürültüyle patlamaktadır. 

                  Oymağıyla, sekenesiyle birlikte şirin kasabalarımızı bir avuç kül haline getiren, fışkıran, tuğyan eden zalim ihtiraslarının sebebi acaba sadece Müslüman olduğumuzdan ötürü mü?                  
                  Maraş yanıyor. Alevlerin arasından yükselen kadınlarımız ve genç kızlarımızın içimizi parçalayan feryatları, mukaddes makamlarımızda yankılanıyor. İmdat isteyen bu feryatlar Garzan muhitindeki bütün aşiretleri ayağa kaldırmış ve kendiliğinden bir miting yapılmasına sebep olmuştur.  
       
                  İtilâf Devletleri’nin, uygarlık ve insanlığın merkezi ve Türk ve İslâm dostu Fransa Hükümeti’nden Maraşlıları kendi arzularına bırakmalarını, bu derme çatma Ermeni haydutlarını sadece Maraş çevresinden değil Adana’dan da uzaklaştırarak cehennemi andıran şu zulüm ve yolsuzluklara acilen bir son vermelerini rica ediyor, sebep olanları da şiddetle protesto ediyoruz. 

    GARZAN MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ İMZA SAHİPLERİ 

Cemiyeti Reisi:                                               Faik
Aza:                                                                 Ziya 
Aza:                                                                 Fahrettin
Aza:                                                                 Haydar
Aza:                                                                 Şevki
Büyük Şeyhlerden: (Norşin)                           Ziyauddin
Şeyhlerden:                                                     Mahmut
Ulemadan:                                                       Celaleddin
Ulemadan:                                                       Reşit
Seyyidlerden:                                                  Hacı Ahmet
Şeyhlerden:  (Norşin)                                     Masum
Bahtiyar Aşireti Reisi:                                    Cemil Çeto
Ramman Aşireti Reisi:                                   Emin Perihan-ı
Alikân Aşireti Reisi:                                      Hacı Osman
Fettah Paşa oğlu:                                            Mehmet Nizam
Fettah Paşa oğlu:                                            Bahri
Ûmerâdan:                                                      Musa
Ûmerâdan:                                                      Mehmet Şah
Ümerâdan:                                                      Hasan Şah
Ûmerâdan                                                        Şefik
Reşkütan Aşireti Reisi:                                   Resul Babek
Burukan Aşireti Reisi:                                    Sabri
Karakan Aşireti Reisi:                                    Hacı Muhyi
Hizargan Aşireti Reisi:                                   Ali Merzo 
Bekiran Aşireti Reisi:                                     Kelmur 
Malaşeref Aşireti Reisi:                                  Mehmet Ali Yunus
Çeri Aşireti Reisi:                                           Sisli
Pervari Aşireti Reisi:                                       Derviş Muhyi
Babusi Aşireti Reisi:                                       İsmail Davut
Eşraftan:                                                          Süleyman Garzi
Eşraftan:                                                          İbrahim Garzi
Eşraftan:                                                          Hasan
Tüccardan:                                                      Nasri
Tüccardan:                                                      Abdurrahim
Tüccardan:                                                      Halid
Tüccardan:                                                      Yususf
Tüccardan:                                                       Halil

1925 yılında Şeyh Said kıyamına katılmayan bu zatlar içinde hayatta katılanlar ne yazık ki, İsmet İnönü hükümetinin çıkardığı Takrir-i Sükûn Kanunu ile Anadolu’nun çeşitli illerine aileleri parçalanarak sürgün edilir, kimi zamanda hiçbir suçları ve devlete karşı hukuksuzlukları olmadığı halde zindanlara alınırlar. 

Tek partili CHP döneminin yukarda isimleri geçen zatlar içinde o süreçte hayatta olanların nasıl zulümlerle karşılaştıklarını önümüzdeki yazımızda devam edeceğiz.  

(Not: Bu yazımızda söz konusu belgesini sunduğumuz telgraf metninde Müslüman Anadolu insanına yönelik anlatılan barbarlığın, günümüz siyasetinde etrafımızda dönen dolaplar açısından ve de Irak’ta, Suriye’de olanları da unutmadan mukayese etmemiz hatırlatmada fayda mülahaza ederim) 

chp-004.png
 
                    GARZAN MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ MİLİSLERİ 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.